Hôm 19/10/2026, Tập đoàn Công nghiệp Nặng Mitsubishi (Mitsubishi Heavy Industries Ltd. – MHI) vừa công bố kế hoạch tái khởi động dây chuyền đóng tàu chiến tại tỉnh Okayama vào năm tài chính 2027. Mục tiêu trọng tâm hàng đầu của dây chuyền này là đóng mới các dòng tàu chiến hiện đại theo đơn đặt hàng của Bộ Quốc phòng Nhật Bản.
Quyết định tái kích hoạt ụ tàu trên đất liền cùng kế hoạch tăng cường lực lượng nhân sự tại nhà máy Maritime Systems ở thành phố Tamano đánh dấu bước khôi phục năng lực sản xuất quy mô lớn của MHI. Sự kiện này không chỉ gia tăng đáng kể sản lượng tàu chiến cho Lực lượng Tự vệ Trên biển Nhật Bản (JMSDF) mà còn mở ra cục diện mới cho ngành công nghiệp đóng tàu hàng hải và an ninh khu vực.
Về mặt lịch sử, nhà máy Tamano vốn từng thuộc sở hữu của Tập đoàn Đóng tàu Mitsui (Mitsui Shipbuilding & Engineering Co., nay là Mitsui E&S Co.). Trước áp lực cạnh tranh gay gắt trên thị trường hàng hải thương mại toàn cầu và sự tái cơ cấu chiến lược ngành đóng tàu Nhật Bản, Mitsui E&S đã quyết định rút lui hoàn toàn khỏi lĩnh vực kinh doanh tàu hải quân. Năm 2021, Mitsubishi Heavy Industries với tư cách là nhà thầu quốc phòng hàng đầu đất nước đã tiếp quản lại toàn bộ nhà máy này nhằm củng cố vị thế chuỗi cung ứng.
Kế hoạch tái kích hoạt lần này sẽ tập trung vào việc khôi phục ụ tàu xây dựng thân tàu trên đất liền, hiện đại hóa hệ thống máy móc cơ khí, đồng thời điều chuyển và tuyển dụng thêm đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật lành nghề. Việc tái vận hành cơ sở tại Okayama giúp MHI phân bổ tải lượng sản xuất vốn đang rơi vào tình trạng quá tải tại các nhà máy trọng điểm khác như Nagasaki hay Kobe.
Sự trở lại của dây chuyền đóng tàu chiến tại Tamano không phải là một quyết định đơn lẻ, mà là mắt xích quan trọng trong chiến lược an ninh quốc gia tổng thể của Nhật Bản trong giai đoạn 2023–2027.
Nhật Bản đang trong lộ trình thực hiện cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 2% GDP. Việc hiện đại hóa hạm đội của Lực lượng Tự vệ Trên biển (JMSDF) bao gồm các tàu khu trục đa năng lớp Mogami, tàu khu trục cải tiến thế hệ mới và các tàu tuần tra hậu cần đòi hỏi năng lực đóng mới lẫn bảo dưỡng cực kỳ lớn. Vì thế việc khôi phục dây chuyền Tamano giúp nâng cao đáng kể năng lực đáp ứng tiến độ bàn giao tàu chiến cho chính phủ.
Bên cạnh nhu cầu nội địa, Chính phủ Nhật Bản đang nới lỏng các quy định nghiêm ngặt về chuyển giao thiết bị và công nghệ quốc phòng (ba nguyên tắc về chuyển giao thiết bị quốc phòng). Nước này đang tích cực chào bán các dòng tàu tuần tra và tàu khu trục hiện đại cho các quốc gia đối tác tại khu vực Đông Nam Á và Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Do đó, năng lực sản xuất bổ sung từ Tamano sẽ là điểm tựa kỹ thuật giúp MHI sẵn sàng thực hiện các hợp đồng đóng tàu quân sự xuất khẩu quy mô lớn trong tương lai gần.
Trong nhiều thập kỷ, ngành đóng tàu Nhật Bản chịu áp lực rất lớn từ các đối thủ cạnh tranh tại Hàn Quốc và Trung Quốc. Việc tập trung nguồn lực vào phân khúc tàu chiến và tàu chuyên dụng công nghệ cao vốn đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật phức tạp, bảo mật nghiêm ngặt và giá trị gia tăng cao giúp ngành đóng tàu Nhật Bản duy trì lợi thế công nghệ và vị thế dẫn đầu.
Bên cạnh đó, việc khôi phục hoạt động của nhà máy đóng tàu hải quân tại Tamano cũng mang lại nhiều tín hiệu tích cực cho nền kinh tế địa phương, cũng như lực lượng lao động tại khu vực Chugoku.
Ngành đóng tàu quân sự đòi hỏi sự tham gia của hàng trăm doanh nghiệp vệ tinh, từ sản xuất thép, chế tạo máy móc hàng hải, điện tử viễn thông cho đến vật liệu cách nhiệt và sơn phủ chuyên dụng. Sự hoạt động trở lại của nhà máy MHI sẽ kích thích chuỗi cung ứng địa phương tại Okayama và các tỉnh lân cận phát triển mạnh mẽ.
Nhu cầu bổ sung nhân sự quy mô lớn của MHI từ nay đến năm 2027 cũng sẽ mở ra hàng loạt cơ hội việc làm hấp dẫn cho các kỹ sư cơ khí, thợ hàn, thợ điện và chuyên gia thiết kế tàu biển. Đây cũng là cơ hội thu hút lực lượng lao động trẻ và kỹ sư nước ngoài đến sinh sống và làm việc lâu dài tại tỉnh Okayama, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững.
